Prawie każdy, kto choć raz ubiegał się kredyt (gotówkowy, firmowy lub hipoteczny), otrzymał pozytywną decyzję kredytową i uzyskał z banku umowę kredytową do przeanalizowania, podczas studiowania zapisów zawartych w tym dokumencie odniósł wrażenie, że jest on całkowicie jednostronny. Kartkując kolejne strony i wertując informacje zawarte w jej treści, powoli zaczęła kiełkować myśl, że treść umowy dotyczy praktycznie obowiązków kredytobiorcy wobec banku. Wrażenie to jest jak najbardziej uzasadnione, ponieważ zagłębiając się w dowolną umowę kredytową, prawie cała jej treść dotyczy praw i obowiązków kredytobiorcy względem banku. Czy oznacza to, że starając się o kredyt i podpisując umowę zrzekamy się swoich praw, przez co niejako stajemy się zakładnikami banków?

Obowiązki banku wobec klienta

Oczywiście, że nie. Każda zawierana z bankiem umowa kredytowa jest umową dobrowolną i nikt nie jest w jakikolwiek sposób zobligowany do tego, aby ją podpisać i tym samym zgodzić się na zawarte w niej warunki. Jeśli jednak już zdecydowaliśmy się złożyć parafki i podpis na dokumencie, musimy wiedzieć, że nie tylko my mamy obowiązki wobec banku. Podpisując dokument, bank również zobliguje się do wykonania szeregu czynności, zapisanych w umowie kredytowej, od których nie może odstąpić. Najważniejszym obowiązkiem banku przy podpisaniu umowy jest udostępnienie środków pieniężnych na rachunek bankowy (własny lub wskazany przez nas), dzięki czemu będziemy mogli zrealizować cel na który kredyt został zaciągnięty. Spróbujmy wyobrazić sobie zaciągnięcie kredytu hipotecznego w momencie kiedy bank nie posiadałby jakichkolwiek obowiązków wobec klienta. Wtedy to, finansowanie transakcji zakupu nieruchomości kredytem byłoby wielce ryzykowne, ponieważ bank mógłby odstąpić od wykonania swojej części umowy, narażając nas przykładowo na utratę zaliczki bądź zadatku.

Obowiązki banku wobec kredytobiorcy

Kolejnym obowiązkiem banku wobec kredytobiorcy jest udostępnianie mu w sposób jawny szczegółów dotyczących harmonogramu płatności rat kredytowych. Jest to jeden z fundamentalnych obowiązków banku wobec swoich klientów, ponieważ pozwala on na planowanie wydatków w taki sposób, aby nie dopuścić do jakichkolwiek opóźnień w spłacie. Mimo uprzywilejowanej pozycji, bank musi wydać na żądanie dokumenty informujące kiedy zostaną pobrane raty, jaka będzie ich wysokość, oraz rozłoży każdą z nich na część kapitałową oraz odsetkową dzięki czemu będziemy wiedzieć jak dokładnie kształtuje się zarobek banku z tytułu udzielnego kredytu.

Kolejnym bardzo istotnym obowiązkiem banku jest przyjmowanie wszelkich dyspozycji na temat udzielonego finansowania, w tym dyspozycji wcześniejszej spłaty kredytu. Obowiązkiem banku wobec kredytobiorcy jest zaksięgowanie zadeklarowanej wcześniej kwoty nadpłaty na rzecz kapitału, ponowne przeliczenie rat kapitałowo-odsetkowych i udostępnienie nowego harmonogramu spłaty obejmującego niższą ratę bądź krótszy okres w zależności od wybranego wariantu wcześniejszej spłaty. Bank nie może odmówić wcześniejszej spłaty kredytu, mimo, że całkowita spłata zobowiązania pozbawia go odsetek, na których to bank zarabia pieniądze.

Obowiązki informacyjne banku wobec kredytobiorcy

Kolejnym istotnym prawem kredytobiorcy jest prawo do informacji. W każdym momencie możemy skontaktować się z bankiem i poprosić o rozmaite szczegóły dotyczące zaciągniętego finansowania. Możemy więc, zapytać o koszty związane z zawieszeniem raty, poprosić o wyjaśnienia na temat pobranej kwoty, bądź żądać wyjaśnień w przypadku kiedy bank pobiera dużo wyższą ratę. Zasada jest taka, że kredytobiorca ma prawo wiedzieć, więc jak najbardziej należy z tego przywileju korzystać, szczególnie kiedy jakaś opłata bądź zapis nie są dla nas do końca zrozumiałe. Co ważne, bank ma również obowiązek informować swoich klientów na temat wszelkich opóźnień w płatności raty. Czasami zdarzy się tak, że zapomnimy wykonać przelew na rachunek techniczny do spłaty kredytu. Niestety wiąże się to z opóźnieniem w spłacie, co w konsekwencji zostaje zaraportowane do bazy Biura Informacji Kredytowej i obniża to naszą ocenę, zwaną w środowisku bankowym „scoringiem”. Obowiązkiem informacyjnym banku wobec kredytobiorcy jest powiadomienie go o tym, że nie wpłynęła rata, dzięki czemu poślizg ten nie będzie rzutował w dużym stopniu na jego przyszłą wiarygodność, gdyby chciał ponownie skorzystać z oferty kredytowej jednego z banków.