Rok 2021, po bardzo trudnym „pandemicznym” roku 2020, przyniósł dość dużą odwilż na rynku kredytów oferowanych przez banki. W przypadku września 2021 wartość udzielonych kredytów wyniosła 17,3 mld złotych i w porównaniu do września 2020, wzrosła aż o 4,6md złotych! Duża w tym zasługa kredytu hipotecznego, który w ostatnim czasie jest jednym z najpopularniejszych zobowiązań zaciąganych przez Polaków w praktycznie każdym wieku. Według danych udostępnianych przez Biuro Informacji Kredytowej, banki we wrześniu 2021 podpisały o 31,3% umów kredytowych więcej (na rekordową kwotę 8,48mld zł) niż w analogicznym okresie roku 2020, co pozwala sądzić, że Polacy nie wierzą w żaden krach i na potęgę inwestują swoje środki w nieruchomości.

Trend ten jest dość zrozumiały – od wielu lat wynajem nieruchomości daje zarobić dużo lepiej niż jakakolwiek lokata czy rachunek oszczędnościowy. Niemniej jednak rosnąca inflacja oraz widmo drastycznych podwyżek stóp procentowych nakazuje zadać sobie pytanie co w przypadku gdyby mieszkanie inwestycyjne zakupione na kredyt hipoteczny nagle przestało być intratną propozycją lokowania kapitału i przestało się spłacać? Jak w ogóle banki zabezpieczają udzielone kredyty hipoteczne, kredyty gotówkowe oraz kredyty firmowe?

Zabezpieczenia kredytu bankowego – kredyt gotówkowy

Praktycznie każda instytucja udzielająca pożyczek bądź kredytów zabezpiecza się na ewentualność zaniechania spłaty zobowiązania zaciąganego przez klientów, ponieważ ryzyko poniesienia straty nie wpisuje się w długofalowy model działania żadnej instytucji finansowej. Dlatego też banki praktykują różne zabezpieczenia kredytu bankowego, jednakże stosowane zabezpieczenia w dużej mierze różnią się od rodzaju zaciągniętego zobowiązania. Kredyty gotówkowe należą do grupy kredytów niezabezpieczonych, co oznacza, że większość banków nie wymaga żadnych dodatkowych klauzul na wypadek braku spłaty kredytu zgodnie z harmonogramem.

Czasami w niektórych bankach pojawia się jednak instytucja poręczyciela, który to jest jednym ze sposobów zabezpieczenia kredytu, ale w żaden sposób nie zwiększa prawdopodobieństwa otrzymania finansowania. Najczęściej wykorzystywany jest on w przypadku braku wystarczającej zdolności kredytowej (co to jest zdolność kredytowa?) i technicznie, osoba będąca poręczycielem staje się jednocześnie wnioskodawcą oraz osobą współodpowiedzialną za spłatę kredytu. Bank, w przypadku tej formy zabezpieczenia kredytu, nie wnika jak współkredytobiorcy podzielą raty i na kim będzie spoczywał ciężar płatności, ponieważ zobowiązują się oni umową kredytową do solidarnej odpowiedzialności za spłatę kredytu.

Sposoby zabezpieczenia kredytów firmowych

Zupełnie inaczej rzecz się ma z kredytami dla firm. W przypadku przedsiębiorców również dostępne są kredyty bez jakichkolwiek zabezpieczeń, niemniej jednak większość instytucji wymagać będzie poręczenia wekslowego na wekslu in blanco, będącego zabezpieczeniem całości lub części sumy wekslowej. Czym jest ta forma zabezpieczenia kredytu bankowego? Otóż w dużym uproszczeniu polega ona na deklaracji wzięcia odpowiedzialności za spłatę długu przez poręczyciela w momencie kiedy dłużnik nie będzie regulował swoich zobowiązań wobec banku wynikających z umowy kredytowej. Dzięki tej formie zabezpieczenia kredytów firmowych w przypadku braku możliwości odzyskania środków od dłużnika, bank będzie dochodził swoich roszczeń od osoby poręczającej weksel na co ta wyraża zgodę.

Poręczenie wekslowe (zwane też awalem) występuje również w kredytach hipotecznych, choć jest ono dość rzadko spotykaną formą zabezpieczenia kredytu bankowego. Stosowane jest ono głównie przez Santander Bank jako dodatkowe zabezpieczenie do ubezpieczenia pomostowego – kredytobiorca podpisuje weksel in blanco w którym zobowiązuje się spłacić całość udzielonego kredytu w razie braku wymaganego wpisu do hipoteki. Podpisuje również stosowną deklarację wekslową, że w razie ustanowienia docelowej formy zabezpieczenia kredytu bankowego zobowiązanie wygasa, a bank komisyjnie niszczy weksel i przesyła do kredytobiorcy dokumenty informujące o wygaszeniu awalu.

Formy zabezpieczenia kredytu osobiste i rzeczowe w kredytach hipotecznych

Kredyty hipoteczne są rodzajem finansowania obfitującym w rozmaite formy zabezpieczenia.Stosowane są one w rozmaitych konfiguracjach i wysokościach, ale najpopularniejszym z nich jest hipoteka. Co to jest hipoteka? Jest to ograniczone prawo rzeczowe ustanawiane na rzecz banku w celu zabezpieczenia spłaty kredytu. Hipotekę wpisuje się do działu czwartego Księgi Wieczystej nabywanej nieruchomości i, w zależności od instytucji, ustalana jest jednocześnie górna granica odpowiedzialności kredytobiorcy, będąca równolegle zabezpieczeniem dla banku z tytułu udzielonego kapitału, odsetek, opłat, prowizji itp.

Kolejnym sposobem zabezpieczenia kredytu hipotecznego jest cesja praw z polisy ubezpieczeniowej zawartej na tę nieruchomość. Decydując się na zakup domu lub mieszkania, bank wymaga tego rodzaju zabezpieczenia, aby mieć pewność, że w razie gdyby coś stało się z przedmiotem zabezpieczenia (np. pożar, osunięcie ziemi, eksplozja, powódź i inne zdarzenia losowe) to ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie z którego bank rozliczy kredyt i nadwyżkę przekieruje do kredytobiorcy. Co istotne banki nie narzucają klientom wyboru towarzystwa ubezpieczeniowego w zakresie ubezpieczenia nieruchomości – najważniejsze jest aby wybrana firma posiadała uprawnienia do sprzedaży tego typu produktów na terenie naszego kraju i nie znajdowała się na liście ostrzeżeń Komisji Nadzoru Finansowego.

Inną formą zabezpieczenia kredytu jest ubezpieczenie na życie. Bankowcy kochają ograniczanie ryzyka, dlatego też wiele instytucji ma w swojej ofercie ubezpieczenia na życie, skutkujące tym, że w razie zaistnienia zdarzenia (śmierć, poważne zachorowanie, trwała niezdolność do pracy) spłacana jest bądź część bądź całość kredytu hipotecznego. Sposób zabezpieczenia kredytu ubezpieczeniem na życie jest w wielu bankach bardzo mocno preferowany i nagradzany, ponieważ wiele instytucji oferuje opcję negocjacji marży kredytu i obniżenia raty dla osób zdecydowanych na zakup polisy na wypadek śmierci lub innego zdarzenia wraz z cesją na bank. W ofercie banków znajdują się również ubezpieczenia od utraty pracy, które to również, w razie skorzystania z oferty, będą w stanie znacząco obniżyć nam całkowity koszt kredytu.

Oczywiście nie każda z ofert jest dobra (i potrzebna), a te oferowane przez bank najlepiej porównać czytając OWU (ogólne warunki ubezpieczenia) bądź spotykając się z ekspertem kredytowym na bezpłatnej konsultacji.